91��Ƶ

Ներկայում թափոնների կամ օրգանական կողմնակի արգասիքների կառավարումը մեծ խնդիր է։ Ավելին, ենթադրվում է, որ աշխարհում օրգանական թափոնների առաջացումը եռապատկվելու է մինչև 2100 թվականը: Ուստի, տնտեսապես արդյունավետ եղանակով օրգանական թափոնների փոխակերպումը կենսազանգվածի, կենսաէներգիայի և արժեքավոր այլ վերջնանյութերի կնպաստի շրջանաձև տնտեսության համատեքստում մատչելի արտադրանքի ստացմանը և թափոնների մշակման էկոլոգիական խնդիրի լուծմանը։ 

Հետազոտական սույն խմբի հիմնական նպատակն է ՀՀ-ում առկա որոշ օրգանական թափոնների յուրացման ընթացքում մանրէների մթնային խմորման կենսաքիմիական գործընթացների բնութագրումը/վերլուծությունը և դրանց օքսիդավերականգնողական կարգավորումը` կենսազանգվածի, կենսաէներգիայի (կենսաէլեկտրականություն) և այլ վերջնանյութերի (կենսաջրածին, էթանոլ, բութանոլ, օրգանական թթուներ և այլն) խթանված արտադրության համար: 

Մանրէների կուլտիվացման համար օգտագործվում են լիգինոցելյուլոզային հիմքով (խոհանոցային և սննդի պահածոյացման, գարեջրի, գինու, ալկոհոլի արտադրության թափոններ) և կաթնամթերիքի արտադրության թափոններ։ Թափոնները նախամշակվում են ֆիզիկաքիմիական և կենսաբանական մեթոդներով։ Հետազոտությունները կատարվում են կենսատեխնոլոգիական նշանակությամբ մի շարք մանրէներով (Escherichia coli, Cupriavidus necator, Clostridium sp., Saccharomyces cerevisiae և այլն)։ Ֆերմենտների սինթեզը և ակտիվությունը հիմնականում կախված են միջավայրի տարբեր գործոններից (pH, ՕՎՊ, միջավայրի կազմ և այլն): Հետևաբար, օրգանական թափոնների օգտագործումը պահանջում է գործընթացի մանրակրկիտ նախագծում՝ բակտերիաների կենսազանգվածի և վերջնանյութի արտադրության խթանման համար: Մանրէային խմորման վերջնանյութերի խթանման և բարելավման համար խումբն ուսումնասիրում է տարբեր պայմաններում մանրէների կենսաէներգետիկական չափանիշները, հանգուցային ֆերմենտների ակտիվությունները։ 

Կատարվում է թափոններում բարձր ակտիվությամբ H2-օքսիդացնող անոդային կատալիզատորների ընտրություն, թափոններից մանրէային կենսազանգվածի և հիդրոգենազ ֆերմենտների ստացում/մեկուսացում և մանրէային ջրածնային վառելիքային սարքում կենսաէլեկտրականության ստացման մեխանիզմների ուսումնասիրություն:

Համագործակցություն

Խումբը&�Բ�����;համագործակցում&�Բ�����;է&�Բ�����;հետ��յալ&�Բ�����;հաստատությունների&�Բ�����;հետ.

• Բելառուսի&�Բ�����;գիտությունների&�Բ�����;ազգային&�Բ�����;ակադեմիա,&�Բ�����;̸անրէաբանության&�Բ�����;ինստիտուտ,&�Բ�����;̸ինսկ,&�Բ�����;Բելառուս,

• Բուրգունդիայի&�Բ�����;Ֆրանշ-Կոնտե&�Բ�����;համալսարան,&�Բ�����;Դիժոն,&�Բ�����;Ֆրանսիա,

• Բեռլինի&�Բ�����;տեխնիկական&�Բ�����;համալսարան,&�Բ�����;Բեռլին,&�Բ�����;Գերմանիա,

• Գդանսկի&�Բ�����;տեխնոլոգիական&�Բ�����;համալսարան,&�Բ�����;Գդանսկ,&�Բ�����;Լեհաստան,

• Համբուրգի&�Բ�����;տեխնիկական&�Բ�����;համալսարան,&�Բ�����;Համբուրգ,&�Բ�����;Գերմանիա,

• ̸արթին&�Բ�����;Լյութերի&�Բ�����;անվան&�Բ�����;Հալլե&�Բ�����;Վիտենբերգի&�Բ�����;համալսարան,&�Բ�����;Հալլե,&�Բ�����;Գերմանիա,

• Սեյֆուլինի&�Բ�����;անվան&�Բ�����;ագրոտեխնիկական&�Բ�����;համալսարան,&�Բ�����;Աստանա,&�Բ�����;Ղազախստան,

• ��ենսիլվանիայի&�Բ�����;պետական&�Բ�����;​�ċհամալսաֶ�ան, ��ենսիլվանիա,&�Բ�����;Ա̸Ն,

• ՀՀ&�Բ�����;ԳԱԱ&�Բ�����;Լ.&�Բ�����;Ա.&�Բ�����;Օրբելու&�Բ�����;անվան&�Բ�����;ֆիզիոլոգիայի&�Բ�����;ինստիտուտ,

• ՀՀ&�Բ�����;ԳԱԱ&�Բ�����;«Հայկենսատեխնոլոգիա»&�Բ�����;ԳԱԿ&�Բ�����;Պ��ԱԿ,

• ՀՀ&�Բ�����;ԳԱԱ&�Բ�����;Հր.&�Բ�����;Բունիաթյանի&�Բ�����;անվան&�Բ�����;կենսաքիմիայի&�Բ�����;ինստիտուտ,

• ՀՀ&�Բ�����;ԳԱԱ&�Բ�����;մոլեկուլային&�Բ�����;կենսաբանության&�Բ�����;ինստիտուտ,

• Հայաստանի&�Բ�����;ազգային&�Բ�����;ագրարային&�Բ�����;համալսարան,&�Բ�����;Եր��ան։

Աշխատակիցներ

1. Աննա&�Բ�����;Արշակի&�Բ�����;��ոլադյան

2. Անահիտ&�Բ�����;Վելլերի&�Բ�����;Վասիլյան

3. Լուսինե&�Բ�����;Հրահատի&�Բ�����;Բաղդասարյան

4. ̸երի&�Բ�����;Կարենի&�Բ�����;Իսկանդարյան

5. Օֆելյա&�Բ�����;Լ��ոնի&�Բ�����;Կարապետյան

6. Ռիմա&�Բ�����;Հարութիկի&�Բ�����;Ավետիսյան

7. Աննա&�Բ�����;Գ��որգի&�Բ�����;Գալստյան

Թոփ 5 հրապարակումներ (Scopus, Web of Science 2020-2025)

2. Torgom Seferyan, Lusine Baghdasaryan, Meri Iskandaryan, Karen Trchounian, Anna Poladyan*, Development of an H2 fuel cell electrochemical system powered by Escherichia coli cells, Electrochemistry Communications, 2024, 165, 107746. (Q1)

4. Anna Poladyan*, Karen Trchounian, Ani Paloyan, Ela Minasyan, Hayarpi Aghekyan, Meri Iskandaryan, Lev Khoyetsyan, Sargis Aghayan, Avetis Tsaturyan, Garabed Antranikian, The Valorization of Whey-based Side-streams for Microbial Biomass, Molecular Hydrogen, and Hydrogenase Enzyme Production, Applied Microbiology and Biotechnology, 2023, 107 (14), 4683-4696, 10.1007/s00253-023-12609-x.  (Q1)

5. Meri Iskandaryan, Syuzanna Blbulyan, Mayramik Sahakyan, Anait Vassilian, Karen Trchounian, Anna Poladyan*, L-Amino acids Affect the Hydrogenase Activity and Growth of Ralstonia eutropha H16, AMB Express, 2023, 13 (1), 10.1186/s13568-023-01535-w.  (Q2)