ÁÂÃýողությունը՝ 2 տարի
Ուսման տարեկան վարձը՝ 500.000 ՀՀ դրամ
Դասերը կազմակերպվում են ճկուն դասացուցակով և հիմնականում ցերեկային ժամերին։
Ընդունելութունը իրականացվում է քննությամբ՝ կայքում տեղադրված հարցաշարով։
Հետադարձ կապ
էլհասցե՝ mirzoyan.narine@ysu.am
Հեռ.՝ (374 93) 56 48 90
Ֆակուլտետը համագործակցում է Գերմանիայի դաշնության Հալլե-Վիթթենբերգի Մարտին Լյութերի անվան համալսարանի աստվածաբանության ֆակուլտետի հետ: 1-ին կուրս ընդունված ուսանողներից մի քանիսը հնարավորություն կստանան երկու կիսամյակ սովորելու Հալլե-Վիթթենբերգի համալսարանի աստվածաբանության ֆակուլտետի մագիստրատուրայում։
1. Անուշավան եպս. Ժամկոչյան, Հ. Վ. Հովհաննիսյան, Պ. Ա. Բարսեղյան, Գ. Ա. Սարգսյան, Կրոնագիտություն, Մաս 1, Կրոնագիտության ներածություն, Երևան, 2020։
2. Բարսեղյան Պ., Վաղ հավատալիքներն ու դիցաբանությունը Հայաստանում, Երևան, 2015:
3. Հայոց եկեղեցին վաղ միջնադարի քաղաքական խաչուղիներում, Վաղարշապատ, 2004:
4. Հովհաննիսյան Ա., Հայոց եկեղեցին կիլիկյան շրջանում, Երևան, 2019։
5. Մելիք-Թանգյան Ն․, Եկեղեցական իրավունքը, Էջմիածին, 2011:
6. Աճէմեան Շահէ արք., Մեր հաւատքը. Հաւատոյ հանգանակ, Դաւանանք Հայ Եկեղեցւոյ, Ս. Էջմիածին, 2001:
7. Տեր-Միքելյան Ա., Հայաստանեայց Սուրբ Եկեղեցու Քրիստոնեականը, Սբ. Էջմիածին, 2007:
8. Աճէմեան Շահէ արք., Հայերէն Աստուածաշունչը (հայագիտական ուսումնասիրութիւններ), Երևան, 2006:
9. Կանոնագիրք Հայոց, աշխատ․ Վ․ Հակոբյանի, Երևան, 1961 թ․։
10. Մխիթար Գոշ, Գիրք Դատաստանի, աշխատ․՝ Խ․ Թորոսյանի, Երևան, 1975։
11.Գարեգին Ա. Կաթողիկոս Ամենայն Հայոց, Կրոնական, Աստվածաբանական և Հայագիտական երկեր, Գ հատ., թիւ 5, Կանադա, 2005:
12. Գարեգին Ա, Քաղկեդոնի ժողովը և հայոց եկեղեցին, Ը հ., Նյու Յորք, 2012:
13. Պետրոսյան Եզնիկ վրդ., Հայ Եկեղեցու քրիստոսաբանությունը, Ս. Էջմիածին, 2016:
14. Վարդապետություն Սուրբ Գրիգորի, Սբ. Էջմիածին, 2007:
15. Խոսրովիկ Թարգմանիչ, Դավանական երկեր, Երևան, 2015։
16. Դիոնիսիոս Արեոպագացի, Աստվածաբանական երկեր, Երևան, 2013։
17. Տեր-Միքելյան Ա., Հայաստանեայց Սուրբ Եկեղեցու Քրիստոնեականը, Սբ. Էջմիածին, 2007:
18. Ազնաւորեան Զարեհ արք., ԶԱստուած տեսնել, կազմող՝ Յակոբ Քորթմոսեան, Երեւան, 2014:
19. Աճէմեան Շահէ արք., Հայերէն Աստուածաշունչը (հայագիտական ուսումնասիրութիւններ), Երևան, 2006:
20. История религии (учеб. под общ. ред. И. Н. Яблокова) Т. 1-2. М., 2007.
21. Лебедев В. Ю., Религиоведение; учебник для бакалавров, М. 2013.
22. Основы религиоведения (учеб. под общ. ред. И. Н. Яблокова) М., 2005.
23. Религиоведение, (учеб. под общ. ред. М. М. Шахнович), СПб, 2012.
ԸՆԴՈՒՆԵԼՈՒԹՅԱՆ ՔՆՆԱԿԱՆ ՀԱՐՑԱՇԱՐ
ԹԵՄԱ 1. ԿՐՈՆԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ
«Կրոնի տեսության և պատմության» առարկան, կառուցվածքը, կրոնի ուսումնասիրության սկզբունքները, մեթոդներն ու գործառույթները
Կրոն և հավատ, կրոնի կառուցվածքն ու բաղադրիչները
Կրոնի հասարակական, իմացաբանական, հոգեբանական նախադրյալները և էական բնութագրիչները
Կրոնի սահմանումը
Կրոնի սոցիալական գործառույթները:
ԹԵՄԱ 2. ԿՐՈՆՆԵՐԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ
Կրոնի պատմական ձևերը. վաղ հավատալիքներ, ազգային կրոններ, համաշխարհային կրոններ
Դիցաբանություն և կրոն
Հին Միջագետքի կրոնը (ընդհանուր բնութագիր)
Հին եգիպտական կրոնի ընդհանուր բնութագիրը
Հունա-հռոմեական դիցարանի հաջորդական շերտերը, անցումների որակական ցուցանիշները
Հայոց հեթանոսական կրոնը
Հնդկաստանի ազգային կրոնները. հինդուիզմ
Հնդկաստանի ազգային կրոնները. ջայնիզմ, սիկհիզմ
Չինաստանի ազգային կրոնները. կոնֆուցիականություն
Չինաստանի ազգային կրոնները. դաոսականություն
Ճապոնական ազգային կրոնը` սինտո
Բուդդայականության առաջացումը և զարգացումը
Բուդդայականության&²Բú²õ±è;ուսմունքը, հիմնական ուղղությունները
Իսլամի ծագումը և զարգացումը, Մուհամեդի կյանքն ու գործունեությունը
Իսլամի&²Բú²õ±è;դավանաբանությունը և պաշտամունքը
Իսլամի հիմնական ուղղությունները
Հուդայականության առաջացումը, զարգացումը, դավանանքը և տոնածիսական համակարգը
Հուդայականության հիմնական ուղղությունները
ԹԵՄԱ 3. ԱՍՏՎԱԾԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Աստվածաբանություն. սահմանումը, զարգացումը՝ որպես գիտություն, և ենթաբաժինները
Մեկնությունը. Ալեքսանդրիայի և Անտիոքի մեկնողական դպրոցները
Աստվածաշունչ մատյանը. կառուցվածքը, կանոնը, ձեռագրերը և թարգմանությունները
Աստվածաշնչի հայերեն թարգմանությունը։ Հայոց եկեղեցու հինկտակարանային և նորկտակարանային կանոնը
Հայ մեկնաբանական գրականությունը. Աստվածաշնչի հայ մեկնիչները
Նախանիկեական շրջանի եկեղեցին։ Առաքելական Հայրերը
Եկեղեցու ջատագովական և հակաճառական գրականությունը
Կապադովկիական աստվածաբանական դպրոցը և Հայոց եկեղեցու դավանաբանությունը
Եկեղեցական ծիսական գրքերը (Ճաշոց, Գանձարան, Ժամագիրք, Խորհրդատետր, Տոնացույց, Շարակնոց, Հայսմավուրք, Մաշտոց և այլն)
Հայոց եկեղեցու վարդապետները և ուսուցիչները
Հայոց եկեղեցու տոները
Հայոց եկեղեցու խորհուրդները
Սբ. Պատարագ
Հայոց թվականության համակարգերը. Հայոց Մեծ և Փոքր թվականներ
Հայոց Տոնացույցի նոր խմբագրությունը. Հովհան Օձնեցի
Սահակ Կաթողիկոսը՝ որպես Հայոց քրիստոնեական կանոնագիտության հիմնադիր. «Կանոնագիրք Հայոց»-ը, ստեղծումը և խմբագրությունները
Հայոց կանոնաիրավական հուշարձանները
ԹԵՄԱ 4. ՀԱՅՈՑ ԵԿԵՂԵՑՈՒ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԵԿԵՂԵՑԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Քրիստոնեական առաջին համայնքների ձևավորումը և զարգացման հիմնական միտումները. Երուսաղեմի 51 թ. Առաքելական ժողովը
Առաքելական քարոզչությունը Հայաստանում` ըստ վաղ դարձաբանական ավանդույթի
Քրիստոնեության հալածանքները II – IV դդ., իրավական հիմնավորումները և հիմնական փուլերը. հալածանքները Հայքում
Քրիստոնեությունը՝ իբրÃý&²Բú²õ±è; հանդուրժելի կրոն. Միլանի էդիկտը
Քրիստոնեության պետականացումը Հայաստանում։ Հայ Առաքելական Եկեղեցու կազմակերպումն իբրև միասնական կառույց։ Գրիգոր Լուսավորիչ և Տրդատ Մեծ
Արիոս և արիոսականություն։ Տիեզերական առաջին ժողովը։ Հավատո հանգանակը, կանոնական որոշումները և Հայ եկեղեցու վերաբերմունքը դրանց նկատմամբ
Հայոց եկեղեցին IV դարի կեսերին, Ս. Ներսես Մեծ. Աշտիշատի ժողովը
Տիեզերական երկրորդ ժողովը։ Երրորդաբանությունը, հավատո հանգանակը, կանոնական որոշումները և «Նոր Հռոմի» ուսմունքը
Հայոց&²Բú²õ±è;եկեղեցու հայացումը։ Սահակ Պարթև։ Գրերի գյուտը և ազգային դպրոցների բացումը։ Ս. Մեսրոպ Մաշտոցը Ãý&²Բú²õ±è; թարգմանչաց շարժումը
Տիեզերական երրորդ ժողովը և նրա որոշումները։ Կյուրեղ Ալեքսանդրացու և Նեստորի հակամարտությունը։ Ալեքսանդրիայի և Անտիոքի 433 թ. «միությունը» Ãý&²Բú²õ±è;Հայոց&²Բú²õ±è;եկեղեցին
Հայոց եկեղեցին V դարի առաջին կեսին, Շահապիվանի ժողովը։ Կանոնական որոշումները։ Վարդանանց պատերազմը, Ս. Վարդանանք և Ս. Ղևոնդյանք
Քաղկեդոնի 451 թ. «տիեզերական»&²Բú²õ±è;ժողովը և նոր դավանաբանական բանաձևը։ Ժողովի&²Բú²õ±è;28-րդ կանոնը
Հայոց&²Բú²õ±è;եկեղեցու դիրքորոշումը Քաղկեդոնի որոշումների նկատմամբ։ Քաղկեդոնական և հակաքաղկեդոնական եկեղեցիներ։ Հուլիանական և սևիրոսական&²Բú²õ±è;հոսանքները
Հայոց&²Բú²õ±è;եկեղեցին V դարի II կեսին. Հովհան Մանդակունի և Վահան Մամիկոնյան
Հայոց եկեղեցին VI դարում:&²Բú²õ±è;Դվինի Ա և Բ ժողովները։ Հականեստորական շարժումը
Հուստինիանոս Մեծի կրոնական քաղաքականությունը։ «Երեք կետերի մասին» էդիկտը։ 553 թ. Կ. Պոլսի ժողովը
Հայոց եկեղեցին VI դարի սկզբին: Հայ-վրացական եկեղեցական պառակտումը։ Կոմիտաս Աղցեցի
Հայ և բյուզանդական եկեղեցիների միության նոր փորձերը։ 632 թ. Կարինի ժողովը և միակամության վարդապետությունը
Հայ-աղվանական եկեղեցական հարաբերությունները։ Պարտավի ժողովը
Հայոց&²Բú²õ±è;եկեղեցու հակաաղանդավորական պայքարը V-VIII դարերում
Հայոց&²Բú²õ±è;եկեղեցին Հովհան Օձնեցու շրջանում
Երուսաղեմի հայոց պատրիարքությունը (պատմական համառոտ ակնարկ)
Հայոց&²Բú²õ±è;եկեղեցին արաբական տիրապետության շրջանում։ Սահակ Գ Ձորափորեցի և Եղիա Արճիշեցի
Պատկերամարտական և պատկերապաշտական շարժումը VII-VIII դդ.։ 787 թ. Նիկիայի «տիեզերաժողովը» և Հայոց&²Բú²õ±è;եկեղեցու դիրքորոշումը
Հայոց&²Բú²õ±è;եկեղեցին հայկական անկախ պետականության վերահաստատման շրջանում։ Զաքարիա Ա Ձագեցի և Գևորգ Բ Գառնեցի։ Հայ-բյուզանդական եկեղեցական հարաբերությունները IX-X դդ.։ Շիրակավանի 862 թ. ժողովը
Հայ եկեղեցին Բագրատունիների թագավորության շրջանում (IX-XI դդ.)
Պապական Հռոմի Ãý&²Բú²õ±è;Կ. Պոլսի պատրիարքության կացությունը XI դարասկզբին։ 1054 թ. Մեծ Սխիզմը Ãý&²Բú²õ±è;դրա կանոնական ու դավանաբանական պատճառները
Ուղղափառ եկեղեցիների կազմավորման կանոնական սկզբունքները։ Անկախ (ավտոկեֆալ) Ãý&²Բú²õ±è;ինքնավար (ավտոնոմ) ուղղափառ եկեղեցիներ։ Ուղղափառության դավանաբանությունը և պաշտամունքը
Ռուս ուղղափառ եկեղեցու պատմության վաղ փուլը: Ռուս ուղղափառ եկեղեցու կենտրոնացումը և ինքնանկախության հռչակումը
Ռուս ուղղափառ եկեղեցին XVII-XVIII դարերում: Ռուս ուղղափառ եկեղեցին XIX դարում
Ուղղափառ ավտոկեֆալ եկեղեցիներ. համառոտ ակնարկ (Կիպրոսական Հելլադական, Վրացական, Սերբական, Ռումինական, Բուլղարական, Ալբանական, Լեհական, Չեխոսլովակյան և Ամերիկյան ուղղափառ եկեղեցիներ)
Կաթոլիկ եկեղեցին XI դարի երկրորդ կեսին: Կաթոլիկ եկեղեցին և խաչակրաց արշավանքները: Կաթոլիկ եկեղեցին XII դարում
Կաթոլիկության ներքին կյանքը XIII-XIV դարերում
Կաթոլիկ եկեղեցու մեծ պառակտումը: Կաթոլիկ եկեղեցին և XII-XV դարերի արևմտյան հերձվածները
Խաչակրաց IV արշավանքը և Լատինական կայսրության ու պատրիարքության ստեղծումը։ Միարարական քաղաքականություն
Միարարական շարժումները Կիլիկյան Հայաստանում. Ներսես Լամբրոնացի
Հայ եկեղեցին XII դարասկզբին և Աղթամարի հակաթոռ կաթողիկոսությունը։ 1114 թ. Կարմիր վանքի ժողովը և կաթողիկոսի ընտրության նոր կանոնակարգի ընդունումը
Հայոց&²Բú²õ±è;եկեղեցին և վանական հաստատությունները X-XIV դարերում
Կ. Պոլսի հայոց պատրիարքությունը (պատմական համառոտ ակնարկ)
Տրիդենտի «տիեզերաժողովի» դեկրետները և «Հավատո հանգանակը»։ Հայոց&²Բú²õ±è;եկեղեցու ջատագովական և հակաճառական գրականությունը
Մխիթարյանների հայ կաթոլիկ միաբանության հիմնադրումը և նրա գիտական ու մշակութային գործունեությունը
Ռեֆորմացիոն շարժումը: Լյութերական ռեֆորմացիան: Կալվինական ռեֆորմացիան: Անգլիկան եկեղեցին
Կաթոլիկյան ռեֆորմացիա (հակառեֆորմացիա): Կաթոլիկ եկեղեցին XVIII դարում: Կաթոլիկ եկեղեցին XIX դարում: Վատիկանի I տիեզերական ժողովը
Հայոց&²Բú²õ±è;եկեղեցին XIX դարի 30-50-ական թվականներին. Հովհաննես Կարբեցի, «Պոլոժենիե» (1836 թ.). Ներսես Աշտարակեցի
Հայ Կաթողիկե Ãý&²Բú²õ±è;Հայ Ավետարանական եկեղեցիների կազմավորումը և գործունեությունը
Գևորգ Դ Կոստանդնուպոլսեցին և Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի հիմնադրումը
Հայոց&²Բú²õ±è;եկեղեցու ազգապահպան գործունեությունը XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբներին. Խրիմյան Հայրիկ
Բարենորոգչական նախաձեռնությունները Հայոց&²Բú²õ±è;եկեղեցում XIX դարի վերջին և XX դարի առաջին քառորդին. Մաղաքիա արք.&²Բú²õ±è;Օրմանյան
Հայոց&²Բú²õ±è;եկեղեցին Մեծ եղեռնի տարիներին
Հայոց&²Բú²õ±è;եկեղեցին Առաջին հանրապետության շրջանում. Գևորգ Ե Սուրենյանց
Հայոց&²Բú²õ±è;եկեղեցին խորհրդային իշխանության առաջին տասնամյակներին. Խորեն Ա Մուրադբեկյան
Հայոց&²Բú²õ±è;եկեղեցին XX դարի 40-50-ական թվականներին. Մեծ հայրենադարձը. Գևորգ Զ Չորեքչյան և Գարեգին Ա Հովսեփյան
Հայոց&²Բú²õ±è;եկեղեցին և սփյուռքահայությունը. Վազգեն Ա Պալճյան
Հայոց&²Բú²õ±è;եկեղեցին և Գարեգին Ա կաթողիկոսը. Ամենայն հայոց կաթողիկոսության հարաբերությունները Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության հետ
Աղթամարի, Սսի, Գանձասարի կաթողիկոսական աթոռների պատմական ճակատագիրը
Արդի քրիստոնյա աշխարհը և էկումենիկ շարժումը
ՀՀ Սահմանադրությունը, ՀՀ «Խղճի ազատության և կրոնական կազմակերպությունների&²Բú²õ±è;մասին» օրենքը և Հայոց&²Բú²õ±è;եկեղեցին