Ս․թ․ մարտի 22-ին 23-ին ԵՊՀ աշխարհագրության երկրաբանության ֆակուլտետի ֆիզիկական աշխարհագրության ջրաօդերութաբանության ամբիոնի նախաձեռնությամբ անցկացվեց «Հիդրոօդերութաբանության&Բ; շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի արդի հիմնախնդիրները Հայաստանի&Բ;Հանրապետությունում» խորագրով հանրապետական գիտաժողովը՝ նվիրված Անտառագետի, Ջրաբանի Օդերութաբանի մասնագիտական օրերին։
Յուրաքանչյուր տարի՝ սկսած 1961 թվականից, Համաշխարհային օդերութաբանական կազմակերպության (ՀՕԿ) անդամ 188 երկրներում մարտի 23-ը նշվում է որպես Օդերութաբանության համաշխարհային օր, ինչը պայմանավորված է 1950 թ․ այդ օրը Համաշխարհային օդերութաբանական կազմակերպության (ՀՕԿ) կոնվենցիայի գործողության մեջ մտնելու հետ։ Հայաստանի Հանրապետությունում մարտի 23-ը նշվում է որպես Օդերութաբանի մասնագիտական օր ՀՀ Կառավարության 2004 թ․ հունիսի 3-ի թիվ 936-Ն որոշմամբ։
Մարտի 22-ին՝ սկսած 1993-ից, աշխարհի շատ երկրներ ամեն տարի նշում են Ջրի համաշխարհային օրը։ Այդ օրը սահմանվել է Միավորված ազգերի կազմակերպության (ՄԱԿ) Գլխավոր ասամբլեայի 1992 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշմամբ։ Մարտի 22-ը մեր երկրում նշվում է որպես ջրաբանի օր ՀՀ Կառավարության 2022 թվականի հունվարի 27-ի №86-Ն որոշմամբ:
1993 թ. ի վեր Ջրի համաշխարհային օրը եղել է ՄԱԿ-ի կարորագույն տոներից մեկը՝ նվիրված քաղցրահամ ջրի էական դերի ընդգծմանը քաղցրահամ ջրային ռեսուրսների կայուն կառավարմանը: Ամեն տարի միջոցառման շրջանակում անդրադարձ է կատարվում ջրի համաշխարհային մարտահրավերներին հնարավորություններին:
Յուրաքանչյուր տարի «ՄԱԿ-ՋՈՒՐ»-ը Համաշխարհային օդերութաբանական կազմակերպությունն առանձնացնում են տվյալ տարվա թեմաները։ Ընդ որում, մշտապես ուշադրության կենտրոնում են պահվում հրատապ լուծման անհրաժեշտություն ունեցող խնդիրները։ 2024 թ․ Ջրի համաշխարհային օրվա թեման է «Ջուրը հանուն խաղաղության», որն ընդգծում է ջրային ռեսուրսների կառավարման կարոր նշանակությունը՝ խթանելու խաղաղությունը, կանխելու հակամարտությունները աջակցելու կայուն զարգացմանը:
Կլիմայի փոփոխությունը իրական անհերքելի սպառնալիք է մեր ամբողջ քաղաքակրթության համար (2023 թ. օդի ջերմաստիճանը 1,4°C-ով բարձր է եղել 1850-1900 թթ․ միջինից՝ դարձնելով այն 174 տարվա ընթացքում գրանցված ամենաշոգ տարին)։ Հետանքներն արդեն տեսանելի են աղետալի կլինեն, եթե մենք հիմա չգործենք։ Այդ կապակցությամբ 2024 թ․ Օդերութաբանության համաշխարհային օրվա թեմա է ընտրվել «Կլիմայի փոփոխության դեմ պայքարն առաջնագծում»։
Գիտաժողովին մասնակցում էին Երանի պետական համալսարանի, ՀՀ ՇՄՆ «Հիդրոօդերութաբանության մոնիթորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի, «Զվարթնոց» ավիաօդերութաբանական կենտրոն ՓԲԸ-ի, ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարության «Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության փորձաքննական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի, ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարության «Կլիմայական քաղաքականության վարչության», ՀՀ ԳԱԱ երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտի, «Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի, ՀՀ ԳԱԱ կենդանաբանության հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի, Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանի, Հայաստանի պետական մանկավարժական համալսարանի, ԱՄՆ ՄԶԳ «Ջրային ռեսուրսների կառավարման բարելավում» ծրագրի, Գերմանիայի միջազգային համագործակցության ընկերության (GIZ/ ԳՄՀԸ), Ֆրանսիայի գյուղատնտեսության, սննդի շրջակա միջավայրի ազգային գիտահետազոտական ինստիտուտի, «Լիդիան Արմենիա» ընկերության բնապահպանության բաժնի մասնագետները։
Գիտաժողովին մասնակցում էին ավելի քան 75 մասնագետներ։ Ակտիվ մասնակցություն ցուցաբերեցին հատկապես «Հիդրոօդերութաբանության մոնիթորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի աշխատակիցները, որոնք հանդես եկան բազմաթիվ հետաքրքիր զեկուցումներով՝ ներկայացնելով ՀՀ օդերութաբանական մոնիթորինգի համակարգը, երաշտային պայմանների գնահատումը Հայաստանում՝ օգտագործելով արբանյակային դիտարկումները օդերութաբանական կայանների տվյալները, կլիմայական մոդելային տվյալների մշակումը վիճակագրական վերլուծությունները, եղանակի կանխատեսումը Հայաստանում, եղանակի կանխատեսումների օդերութաբանական դիտարկումների Ճապոնիայի փորձը, ՀՀ հյուսիսային ջրավազանային կառավարման տարածքում հիդրոկենսաբանական ցուցանիշներով գետերի էկոլոգիական վիճակի գնահատումը այլ թեմաներ։
Հետաքրքիր զեկուցումներով հանդես եկան նա ֆիզիկական աշխարհագրության ջրաօդերութաբանության ամբիոնի ուսանողները, ինչը փաստում է ֆակուլտետի կարոր ձեռքբերումներից մեկի մասին, ինչպես նա այն հանգամանքը, որ ուսանողներն իրենց ստացած տեսական գիտելիքները կարողում են կիրառել գործնականում ստանալ նշանակալի արդյունքներ։
Երկօրյա գիտաժողովի վերջում քննարկվեց գիտաժողովի ընթացքը, վեր հանվեցին դրական բացասական կողմերը, եղան առաջարկներ։ Առաջարկվեց կարորվեց նմանատիպ գիտաժողովների, այդ թվում՝ միջազգային գիտաժողովների անցկացումը շարունակականությունը։
Նշենք, որ ԵՊՀ աշխարհագրության երկրաբանության ֆակուլտետի «Հիդրոօդերութաբանության մոնիթորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի միջ կնքվել է համագործակցության հուշագիր։